Ned. jul 3rd, 2022

U Mađarskoj upucan crni lešinar obeležen GPS uređajem. Ornitolozi koji rade na „PannonEagle LIFE“ projektu pri organizaciji „MME Birdlife Hungary“, prethodne nedelje dobili su informaciju o sumnjivim podacima. Njihove  strane  kolega iz bugarske organizacije „Green Balkans“  javili su da im  satelitski odašiljač šalje podatke o lokaciji obeleženog crnog lešinara. Uz pomoć specijalnog tima za detekciju leševa i otrova i njihovog psa tragača, kao i rendžera Nacionalnog parka Hortobađ, uspeli su da lociraju sam odašiljač na terenu. Odšiljač je najverovatnije skinut sa ptice i bačen u korito reke. Pri daljoj pretrazi terena u skladu sa poslednjim dostupnim lokacijama sa uređaja za praćenje, pronađeni su mogući dokazi. Crni lešinar je upucan, a pozvana je i policija. Urađen je uviđaj, zabeleženi su podaci sa terena i uzeti uzorci DNК sa satelitskog odašiljača za dalju analizu. Veruje se da će policijska istraga biti uspešno okončana i da će počinilac ovog krivičnog dela biti kažnjen.

Crni lešinar jedan od četiri evropska lešinara


Crni lešinar je jedan od četiri evropske vrste lešinara, koji je doživeo istrebljenje u mnogim državama, uključujući i Mađarsku. Razlozi istrebljenja prouzrokovani su trovanjem, upucavanjem i gubitkom odgovarajućeg staništa i izvora hrane. U Bugarskoj, poslednje gnežđenje ove vrste zabeleženo je 1950-ih godina, dok je vrsta zvanično proglašena izumrlom 1985. godine. U okviru projekta „Bright Future for Black Vulture“ (LIFE14 NAT/BG/649), postignuti su veoma dobri koraci za zaštitu lešinara. Više desetina jedinki je reintrodukovano, što je rezultiralo da Bugarska dobije prva tri para koja se gnezde u Bugarskoj nakon 50 godina!

Bugarski lešinari sa žutim kolor prstenovima


Ptica po imenu „Ihera“, koja se izlegla u Španiji, u prirodnom leglu 2019. gde je doživela i koliziju sa automobilom iste godine. Ptica je od strane profesionalnog tima za zbrinjavanje izlečena i transportovana u Bugarsku 2020. godine u okviru programa reintrodukcije. Tamo je   puštena u martu, nakon pola godine privikavanja na ponovni život u prirodi. Nakon puštanja u prirodu, ptica je preletala velike razdaljine.  Mesec dana iznad Bugarske, zatim posećujući sever Srbije i Rumunije, i konačno do severoistočne Mađarske, gde je i nestala.

Putanja leta crnog lešinara


„Svi lešinari pušteni u prirodu su neprocenjive vrednosti: oni su spaseni, rehabilitovani i donirani od strane Vlade Ekstremadure u Španiji, radi reintrodukcije u Bugarskoj. Projektni tim vredno radi kako bi postigli cilj, oslanjajući se na međunarodnu saradnju zaštitara – na primer, tokom boravka jedinke na teritorije Rumunije, dva puta su pravljena veštačka hranilišta, a ptica je i vizuelno kontrolisana na terenu od strane organizacije „Milvus group“, kao što je i sada podrška MME u Mađarskoj bila ključna za saznavanje sudbine ove ptice“, naveo je Simeon Martin iz organizacije „Green Balkans“.


Lešinari kao strvinari igraju veoma važnu ulogu u našim ekosistemima. Imaju sposobnost da kao hranu koriste veliku količinu uginulih životinja. To bi potencijalno moglo da spreči širenje različitih patogena koji ugrožavaju domaće životinje, ali i ljudsko zdravlje.

Crni lešinar je zaštićena vrsta


Poslednji crni lešinar u Mađarskoj je viđen 2008. godine, a nakon 80 godina od poslednjeg posmatranja. Takođe, još jedna jedinka posmatrana je prethodnih dana. Sama ptica nije imala nikakve ornitološke oznake na sebi, što ukazuje na to da je izlegnuta u prirodi. Moguće je da su obe ptice doletele zajedno, iz unutrašnjosti Balkanskog poluostrva,početkom aprila.

Crni lešinar je strogo zaštićena vrsta. Ubijanje jedinke crnog lešinara počinjeno je krivično delo uništavanja prirodnog dobra, kao i krivolova. Zaista je strahovito da je ilegalno upucavanje, uz druge ugrožavajuće faktore, još uvek prouzrokuje veliku opasnost za ptice u 21. veku.

By Sandra Iršević

Borkinja za zdravu životnu sredinu, ljudska prava, rodnu ravnopravnost. Feminizam shvatam kao borbu za ostvaranje osnovnih ljudskih prava muškaraca i žena i u skladu sa time se i ponašam.