Feminizam

Ekofeministički pokreti

0 0
Read Time:3 Minute, 51 Second

Danas, pod uticajem novih medija na internetu možemo da pronađemo istorijske događaje koji nas zanimaju, tako da se istorija razdvaja od individualnog ili kolektivnog sećanja.Kada govorimo o ekofeminizmu možemo da govorimo o antikvarnoj istoriji u okviru koje se čitava prošlost prihvata u celini, čuva i neguje. Kao treći talas feminizma, ekofemizam je izrazito vezan za aktivizam, ali i aktivizam kroz društvene mreže i internet.

Ekofeministički pokret je počeo da razvija 70-tih godina prošlog veka i u Americi, Indiji i Africi. Prvu konferenciju Žene i život na Zemlji” na University of Massachusetts, Amherst, 1980. godine, organizovale su feministkinje i aktivistkinje Inestra King i Grace Palej ( Grace Paley), a naredne godine grupa od osam žena formirala je prvu nacionalnu ekofeminističku organizaciju – WomanEarth.

Ekofeministkinje pokreću pitanja kao što su zagađenje vode, nestanak šuma, gomilanje toksičnog otpada, razvoj poljoprivrede i održivost, prava životinja i pitanje nuklearnog oružja.
Bez obzira na različite pristupe ili škole mišljenja, jedna stvar je sigurna – ekofeminizam je globalni pokret, koji obuhvata više tema, sa stalno rastućom zajednicom aktivistkinja i teoretičarki.

Žene su se kroz istoriju  borile protiv uništavanja šuma, zagaženja vode i vazduha.Kao primer navodim, grupu od oko tridesetak žena sa Himalaja u Severnoj Indiji koje su 1974.godine udružile kako bi sačuvale više od 10 000 kvadratnih milja šumskog sliva. Seča himalajskih šuma izazvala je stvaranje klizišta, poplave i velike erozije zemljišta i primorala žene iz okolnih sela da se penju više u planine da prikupe ogrev. Sada je to poznato kao Chipko pokret, što na hindu jeziku znači “prilepiti se”, a naziv odražava praksu žena koje su protestvovale stavljajući svoje ruke oko stabala drveća obeleženog za seču i odbijale da se sklone. Ova praksa i termin kasnije su postali popularni i u drugim krajevima sveta i popularno su nazvani “grljenje drveća”.

Grljenje drveća kao vid ekološkog aktivizma.
Grljenje drveća kao vid ekološkog aktivizma.

Samo nekoliko godina kasnije, ekofeministički pokret u Keniji takođe je prigrlio značaj drveća. Green Belt Movement počeo je kao akcija lokalne zajednice za sađenje drveća. Grupa žena istakla je nedostatak lokalne vode, efekte erozije tla i rastuće probleme izazvane lokalnom sečom šuma. Kao i žene u Indiji, žene iz ovog pokreta u Keniji prepoznale su da zaštitom i obnavljanjem svoje prirodne okoline, takođe i postavljaju osnove za pravedan ekonomski razvoj.

Ekološki pokret u Keniji koji je isto tako  prigrlio značaj drveća.
Ekološki pokret u Keniji koji je isto tako prigrlio značaj drveća.


Otprilike u isto vreme u koje se
Green Belt Movement završavao, Love Canal katastrofa u Nju Jorku je pridobijala pažnju. Love Canal, naselje smešteno na Nijagarinim vodopadima, sagrađeno je na zemlji u susedstvu sa zemljom napunjenom hemijskim otpadom. Godine 1978, dvadeset i nešto godina nakon što je naselje podignuto, hemijski otpad je počeo da curi kroz tlo i preliva proplanke i ulice u tom naselju.

Brojne porodice prijavile su neobjašnjive hronične bolesti koje su kasnije povezane sa hemijskim otpadom. Predsednik Jimmy Carter odmah je proglasio stanje opasnosti i stotine porodica iz naselja Love Canal je preseljeno i dobilo odštetu za svoje kuće od vlade. Godine 1979, američka Environmental Protection Agencz (EPA) prijavila je alarmantno visoku stopu defekata kod novorođenčadi i pobačaja koji su se javili u porodicama koje su živele u naselju Love Canal između 1974. i 1979. Kao rezultat, Kongres je odobrio Superfund ili Comprehensive Environmental Response, Compensation and Liability Act koji je zagađivače smatrao odgovornima za štetu zagađenja okoline.

Navedeni pokreti su imali jednu zajedničku crtu, a to je vožstvo od strane sposobnih žena koje su svojim aktivizmom dale doprinos u sprečavanju zađaženja okoline.

Green Belt i Chipko pokret i Love Canal imaju jednu zajedničku stvar – vođstvo i aktivizam snažnih i upornih žena.

Kada govorimo o ekofeminizmu navedeni ekološki pokreti koje su pokrenule žene širom sveta predstavljaju u stvari rezervoar individualnih i kolektivnih sećanja na date događaje. Umesto kao ranije da istorija bude priča koja se prenosi usmeno, danas, po ovom pitanju govorimo o istorijama ekofeminizma koje se skladište na webu i u svakom momentu su dostupne. Sada sa kritičkog stanovišta posmatramo te istorije ekološkog i feminističkog pokreta i analiziramo kakva sećanja bude u nama. Na žalost, u Srbiji je i dalje feminizam ružna reč i ljudi je uglavnom povezuju sa “ženama koja se bore za neka svoja prava”, a ne borbom za ljudska prava što je po meni osnova feminizma i suština ekofeminizma. Danas uz nove medije kreira se pamćenje, kao i sećanje koje više nije proživljeno i lično iskustvo nego “ukradeno”, odnosno preuzeto iz drugog izvora.

Prikazan je deo rada koji je rađen na II godini Doktorskih studija : Studije savremenih transdisciplinarnih umetnosti i medija- predmet Memorija, istorija i mediji, kod doc. dr Dragana Stojanović, FMK Singidunum, Beograd.

About Post Author

Sandra Iršević

Borkinja za zdravu životnu sredinu, ljudska prava, rodnu ravnopravnost. Feminizam shvatam kao borbu za ostvaranje osnovnih ljudskih prava muškaraca i žena i u skladu sa time se i ponašam.
Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %