Subotičanke o kojima se ne priča

Olga Stanković, koja je bila jedna od sedam žena delegata kada se glasalo za prisjedinjenje Srbiji,  bila je i  počasna članica Društva koja je učestvovala u mnogobrojim akcijama, koje je organizovala Dobrotvorna zadruga Srpkinja Subotice. Reč je o prosvetno- humanitarnom udruženju srpskih žena u Austro-Ugarskoj, koje je imalo odličnu saradnju sa sličnim bunjevačkim, jevrejskim, mađarskim i nemačkim udruženjima.

Do danas nisu objavljena istraživanja o životu i radu Bunjevki. Na osnovu uvida u deo bunjevačkih glasila može se konstatovati da su svoje vreme, posle Velike narodne skupštine, posvetile organizovanju dobrotvornih priredbi, pomagale i hranile sirotinju, školovale mlade i talentovane sugrađanke.

Subotičanke Mara Đorđević Malagurski, Katica Rajčić, Manda Sudarević, Olga Stanković i Anastazija Manojlović, Danica Konjević, Mica Radić predstavljaju žene ispred svog vremena koje su  svojim radom utirale put načelima rodne ravnopravnosti, a za uzvrat ostale su zaboravljene.

Kada danas govorimo o poznatim Bunjevkama onda je uglavnom reč ženama koje rade na očuvanju bunjevačkog jezika.[1] I dalje se vodi borba, za očuvanje bunjevačkog identiteta i verovatno zbog toga većina kulturnih radica, umetnica i književnica, koje su predstavljene u radu u mnogim naučnim radovima se navode, kao da su hrvatske umetnice iako su one za života, jasno iznosile svoje opredeljenje i bunjevačko poreklo. Ovi stavovi kao što i Milena Dragičević Šešević elaborila  u svome radu ”Mizoginija u obrascima masovne kulture” potiču od masovnih medija koji na određeni način vide pripadnike i pripadnice manjinskih zajednica stereotipno ih prikazuju.

Feminističko nasleđe u Vojvodini zasniva se na individualnom radu i zalaganju borkinja za ženska prava, gde su pored obrazovanja žene bile i društveno-politički angažovane. Istraživanja ove teme mogu doneti važna saznanja iz delokruga istorije  ženskog delovanja  i načina borbe jer ono može da posluži  i kao primer za osvajanje novih i dalje neosvojenih prostora slobode za žene ne samo u Srbiji, nego bilo gde u svetu. Po nekima od navedenih žena nazvana je ulica ili trg, ali je uglavnom teško pronaći bilo kakva javna obeležja i sećanja na njih. Reč je o pravim pionirkama kada govorimo o učešću u političkom kulturnom i humanitarnom radu i životu. Njihovom uspehu prethodila je teška borba, a svojim radom su uticale ne samo na Suboticu nego i današnju Srbiju.

Više o ovoj temi pročitajte u glasniku Baština broj 50


[1]Bunjevački jezik je strandardizovan 2018.godine. Deca sada pohađaju izborni predmet Bunjevački jezik sa emelentima nacionalne kulture, a od školske 2019/20 godine treba da se uvede  predmet na bunjevačkom i u srednje škole gde učenici iskažu zainteresovanost za učenje Bunjevačkog jezika sa elementima nacionalne kulture.

Tekst je  nastao  u okviru projekta “Žensko lice Subotice“,  koji je realizovan uz podršku grada Subotice. Za sadržaj priloga odgovornost isključivo snosi Udruženje građana „Malin“ i redakcija portala “Ecofeminizam”.Stavovi koji su u tekstu ne odražavaju nužno stavove grada Subotice.