3. marta, Svetski dan divljih vrsta

Republika Srbija se nalazi na jednom od najfrekventnijih koridora za promet robe u ovom delu Evrope, što je istovremeno stavlja na ključno mesto u borbi protiv krijumčarenja divljih vrsta. Uzevši u obzir činjenicu da se Srbija graniči sa jedinstvenim tržištem od preko 500 miliona ljudi u Evropskoj uniji, kontrola granice i suzbijanje krijumčarenja, kako ljudi, narkotika i oružja, tako i ugroženih divljih vrsta predstavlja ogroman izazov. Srbija je država porekla za određene ugrožene divlje vrsta koje se nalaze u ilegalnoj trgovini. Pored toga, Srbija predstavlja
tranzitnu državu preko koje se krijumčare ugrožene divlje vrsta iz celog sveta namenjene krajnim kupcima na crnom tržištu u Evropskoj Uniji. U poslednjih nekoliko godina Srbija je sve češće i država konačnog odredišta za krijumčarene primerke ugroženih divljih vrsta.Ministarstvo zaštite životne sredine pridružuje se brojnim državnim institucijama, nacionalnim i međunarodnim organizacijama širom sveta u obeležavanju  3. marta, Svetskog dana divljih vrsta, kako bi ukazali na ugroženost sve većeg broja divljih vrsta biljaka i životinja u prirodi, i neophodnost njihovog očuvanja.

Ovaj međunarodni datum ustanovila je Generalna skupština Organizacije ujedinjenih nacija na svom 68. zasedanju 2013. godine, u cilju podizanja svesti i ukazivanja na problem koje ljudske aktivnosti predstavljaju po opstanak divljih vrsta. Nezakonito sakupljanje, krivolov, ilegalna trgovina i krijumčarenje, predstavljaju najozbiljnije pretnje po opstanak sve većeg broja ugroženih vrsta u divljini, odmah posle gubitka prirodnog staništa. Pritisak na divlji živi svet u njihovim prirodnim staništima konstantno raste, i neretko dovodi do potpunog istrebljenja pojedinih vrsta.

Zaplena barskih kornjača pre pet godina.

Obeležavanje Svetskog dana divljih vrsta 3. marta svake godine podudara se sa datumom kada je 1973. godine po prvi put potpisana Konvencija o međunarodnoj trgovini ugroženim vrstama divlje faune i flore (CITES – Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora). CITES Konvencija reguliše međunarodni promet i trgovinu preko 35.800 ugroženih vrsta vrsta biljaka i životinja, uključujući njihove delove i derivate. Potvrđivanjem CITES Konvencije 2001. godine, Republika Srbija je preuzela obavezu praćenja legalnog međunarodnog prometa, ali i sprečavanja, odnosno sankcionisanja međunarodne ilegalne trgovine ugroženim divljim vrstama.

Po procenama Međunarodne kriminalističke policijske organizacije – Interpola, godišnja vrednost ilegalne trgovine divljim vrstama na globalnom nivou iznosi između 8 i 10 milijardi američkih dolara, što je svrstava među prvih pet ilegalnih aktivnosti po profitabilnosti u svetu. Republika Srbija se nalazi na jednom od najfrekventnijih koridora za promet robe u ovom delu Evrope, što je istovremeno stavlja na ključno mesto u borbi protiv krijumčarenja divljih vrsta. Od 2010. godine, nadležni nadzorni organi Republike Srbije zaplenili su više od 2.000 živih primeraka divljih vrsta životinja. Najbrojniji su gmizavaci i ptice, ali su i krupni sisari poput lavova, medveda, vukova i majmuna ponekad predmeti zaplena.

Ovogodišnji Svetski dan divljih vrsta posvećuje posebnu pažnju velikim mačkama, koje inače spadaju među najpoznatije divlje životinje na planeti, poput tigrova, lavova, leoparda, jaguara, riseva i mnogih drugih. Nažalost, danas ovi harizmatični predatori suočeni su sa brojnim pretnjama koje su prouzrokovane ljudskim aktivnostima. Divlje populacije velikih  mačaka opadaju alarmantnom brzinom zbog gubitka staništa i plena, sukoba sa ljudima, ali sve češće i zbog krivolova i ilegalne trgovine njihovim krznom, kandžama i drugim delovima tela koja se koriste u azijskoj tradicionalnoj medicini. Populacija tigrova je u poslednjih 100 godina opala za 95%, a populacija afričkih lavova pala je za 40% za samo 20 godina. Sve ove alarmantne brojke pozivaju na zajedničke akcije i saradnju na zaštiti ugroženog divljeg sveta.

Ministarstvo zaštite životne sredine obeležava Svetski dan divljih vrsta 3. marta 2018. Godine kroz informisanje javnosti o divljim vrstama u saradnji sa Zoološkim vrtom Palić, Zoološkim vrtom grada Beograda i Prirodnjačkim muzejom u Beogradu.